Menu

Het Hallenkwartier als wenkend perspectief

Hallenkwartier                                    De Hallen

De parel van Amsterdam

De finalisten van de verkiezing Beste Binnenstad 2015 -2017 zijn bekend. De hoofdstad zit er niet bij, nadat het in 2013 de finale om de beste grote binnenstad verloor van Den Haag. De schoonheid van het vernieuwde Rijks en het Eye wogen niet op tegen de overtuiging dat het 1012 gebied nog niet op orde was en is. Desalniettemin is het interessant om te analyseren waarom Amsterdam sinds de start van de verkiezing in 2003 nooit de prijs toegekend heeft gekregen.


Mokum bekleedt een unieke positie. Het cliché doet de ronde dat 020 zich beter acht dan de rest, maar is het niet zo dat de meeste hoofdsteden in de wereld lijden aan zelfoverschatting? Overal in de wereld ervaar ik dat de bewoners van een hoofdstad met een zeker dedain kijken naar hun directe omgeving. Je kunt deze houding betitelen als arrogantie, maar het is moeilijk om bescheiden te blijven wanneer je voortdurend wordt bewierookt als middelpunt waar veel investeringen naar toe vloeien. Het is maar goed dat het politieke centrum zich in Den Haag bevindt, want anders zouden Amsterdammers echt naast hun schoenen gaan lopen. Hun stad heeft zich op deelaspecten ontwikkeld tot een van de meest leefbare steden in de wereld, getuige ook de notering in de ‘Monocle Liveable Cities Index’. Eerlijk gezegd is Amsterdam wel heel erg lang bezig om zich te vernieuwen. Het focust zich iets te veel op place to buy en te weinig op place to be. Het draait niet om leegstand, maar om een focus op ‘leef-stand’, het scheelt maar een letter, maar het is een wereld van verschil qua benadering. Dan zie je ook geen problemen, maar louter kansen.

 

Ere wie ere toekomt: Amsterdam heeft de afgelopen 30 jaar een enorme ontwikkeling doorgemaakt, die zijn weerga niet kent. Het is in veel opzichten een place to stay geworden; een leefbare stad met een unieke mix van wonen, winkelen, recreëren en werken in een goede balans. Met de opening van de Noord-Zuid lijn in 2017 zal ook Noord, dat binnen de ringweg valt, zich in sociaal-economisch opzicht ontwikkelen tot een stadswijk waar het goed wonen en recreëren is. Het duurt niet lang of Amsterdam kan zich meten met de beste steden ter wereld qua politieke en sociale stabiliteit, misdaadcijfers, de mate van toegankelijkheid tot goede gezondheidszorg, culturele evenementen, het milieu, het onderwijs, economische bedrijvigheid en de infrastructuur.

 

De gentrificatie van Amsterdam is een flink eind op streek. Het centrum wordt opgepoetst om vooral buitenlandse gasten met geld en culturele interesse welkom te heten en de bierfiets- en wiettoeristen te ontmoedigen. Al jaren geldt voor het 1012-gebied dat een toename van onder andere coffeeshops, belwinkels, souvenirwinkels en minisupermarkten verboden is. Critici die vrezen dat de hoofdstad burgerlijk en saai wordt, hebben niet helemaal ongelijk. Amsterdam kan wat dat betreft nog wat leren van Rotterdam. In 010 worden de rafelranden gekoesterd en het centrum (Rotterdam Lounge) vanuit een sterke visie ontwikkeld. Dat is ongekend.

 

Het zit gelukkig in het DNA van Mokum dat het blijft gisten en borrelen. Amsterdam is nooit af. Het gezeik op de ‘hordes’ toeristen in het 1012 gebied is een sprekend voorbeeld. Wat wil je met 80.000 Amsterdammers die resideren in het historische stadshart? De meeste willen rust, reinheid en regelmaat. Het is opmerkelijk dat de ontwikkeling van minstens drie wolkenkrabbers aan het IJ naast de voormalige Shell-toren zo weinig ophef veroorzaakt. Deze hoogbouw zal vanuit esthetisch oogpunt vanaf 2018 het stadshart definitief van aanzien veranderen. Gaan we Rotterdam achterna? Als dat het geval is, mag die veel besproken brug over het IJ er ook komen.

 

Het stadsbestuur redeneert officieus dat alle wijken binnen de A10 Ringweg behoren tot de binnenstad. De officiële binnenstad is aangemerkt als het gebied waar het winkelareaal kan worden uitgebreid. Daarbuiten geldt nieuw voor oud en clustering. Maar dankzij de voormalige stadsdeelbesturen en het grote stedenbeleid hebben veel wijken buiten het Singelgebied zich de afgelopen 25 jaar kunnen ontwikkelen tot gelijkwaardige woon-, werk- en verblijfsgebieden die de concurrentie kunnen aangaan met het centrum. Hierdoor kent de ‘nieuwe’ binnenstad verschillende type gebieden met hun eigen karakter en uitstraling. Steeds meer starters en jonge gezinnen besluiten te blijven omdat in hun wijk de leef-kwaliteit is gestegen. Een aspect, waar veel buitenlandse vastgoedbeleggers zich over verbazen, is dat je overal binnen de Ring buurt- en winkelcentra vindt die bestaansrecht hebben. Zelfs bij station Zuid waar winkeliers op 15 minuten afstand van Stadshart Amstelveen goed geld kunnen verdienen in het zakendistrict.

 

Amsterdam heeft nog veel in petto. Denk aan de herontwikkeling van het Rokin, dat dankzij particulier initiatief eindelijk de mondaine bezoeker een alternatief gaat bieden voor de Kalverstraat. Maar kijk ook naar Amsterdam West die eenzelfde ontwikkeling lijkt door te maken als de Pijp. Wellicht de meest opmerkelijke transformatie is die van de voormalige tramremise bij het Bellamyplein in de 19e eeuwse stadswijk Oud-West, pal gelegen aan het centrum en de Jordaan. Na jarenlang gesteggel en trage besluitvormingsprocessen van gemeentewege over de herontwikkeling, hebben particulieren financieel en organisatorisch het heft in hand genomen en de afgelopen vijf jaar vanuit een ideële doelstelling een duurzaam ontmoetings- en verblijfcentrum ontwikkeld dat de wijkfunctie ver overstijgt. De Hallen heeft zich buiten alle bestemmingsplannen en bemoeienis van het stadsbestuur om volstrekt autonoom ontwikkeld. Het verschil met de Markthal in Rotterdam kan niet groter kunnen zijn.

 

De Hallen is vanwege haar unieke identiteit en gevarieerde mix van functies evengoed een attractie van internationaal niveau dat de menselijke maat als uitgangspunt neemt en lokaal ondernemerschap stimuleert. De kooplui van de zieltogende Ten Catemarkt hebben een aanvankelijke scepsis tegen de hipster-locatie laten varen nu blijkt dat hun omzet is verdubbeld. Een inspiratie voor binnenstedelijke herontwikkelingen waar ‘beleving’ het sleutelwoord is. De overtreffende trap is dat het daadkrachtige stichtingsbestuur van De Hallen samen met de ondernemers in de omliggende winkelstraten de handen ineen heeft geslagen. Maar liefst vijf BIZ locaties zijn betrokken. Onder de naam ‘Hallenkwartier’ krijgen bezoekers een uniek gebied vol verrassende winkels, cafés, hotels, restaurants en markten. Van high-end tot vintage, van food tot fashion en van lokaal tot exotisch. Hongerige geesten komen ook aan hun trekken met architectuur, cultuur, ambachten, films, boeken, mode, exposities en veel meer. Natuurlijk zijn De Clerqstraat, Bilderdijkstraat, J.P. Heijestraat, Eerste Constantijn Huijgenstraat en de Overtoom geen A1-winkelgebieden. Maar wat een rijkdom en initiatieven. Graag nodig ik als bewoner van Amsterdam minister Kamp uit om samen met mij een wandeling te maken door dit nieuwe kwartier. Hallenkwartier is een wenkend perspectief voor de Retailagenda die naar mijn smaak te veel gericht is op symptoombestrijding.

 

Rupert Parker Brady

Jurylid verkiezing Beste Binnenstad van Nederland 2015-2017

 



Reageren