Menu

Lelystad, kijk naar Den Helder door Rupert Parker Brady

Neem de naam Lelystad in de mond en in de vastgoed en retailsector wordt er gezucht. De landelijke economische opleving lijkt stilletjes voorbij te gaan aan de hoofdstad van Flevoland. Ondanks alle investeringen van de laatste tien jaar klopt het hart van het centrum maar niet sneller. Het wordt ontsierd door leegstaande panden (27%), steeds minder winkelend publiek, te weinig koopkracht en een gemeente zonder oorlogskas. De afgelopen jaren is het winkelbezoek substantieel afgenomen, terwijl het aantal vierkante meters winkelvloeroppervlak is toegenomen.


De hoop op een V&D of Primark is vervlogen, maar gelukkig heeft het centrum nog H&M, Hema, The Sting, La Place. Eind 2014 kondigde deze grootwinkelbedrijven echter aan om Lelystad te verlaten als er niet snel maatregelen werden genomen om het tij te keren. Dat is natuurlijk hartstikke jammer want de 80.000 inwoners verdienen beter.


In het voorjaar van 2014 organiseerde ondergetekende vanuit Retail Visie een City Masterclass samen met Annexum die veel vastgoed in het centrum bezit. De gemeente en de lokale Taskforce Leegstand werkten mee aan het initiatief om zich door een groep van 90 professionals van buiten gratis te laten adviseren. Wat ons toen opviel was de positieve grondhouding van de belangrijkste stakeholders en de ondernemingszin bij de gemeente om er wat van te maken. Iedereen voelde zich probleemeigenaar maar over de executie liepen de meningen uiteen. Onze conclusie was dat Lelystad lucht en ruimte biedt voor vernieuwing én kansen voor meer publiek.

 

Klinkt mooi, maar hoe dan?

 

Het bleef lang stil totdat in november 2015 oud-Corio topman Paul Tankink zijn voortreffelijke rapport 'Lelystad: op weg naar een levendig Stadshart' presenteerde aan het stadsbestuur. De belangrijkste aanbevelingen van deze onafhankelijke adviseur zijn niet verrassend maar bevestigen wat iedereen al wat. Hij pleit ervoor het winkelcircuit in het stadshart van Lelystad compact te maken (een eufemisme voor krimp en sloop), de leegstand te bestrijden, de kwaliteit van het openbaar gebied te versterken, en de samenwerking tussen alle betrokkenen naar een hoger plan te tillen. Ook zou de marketing en promotie moeten worden versterkt. Maar dat heeft natuurlijk alleen zin als het huis op orde is.


Op operationeel niveau zijn er ruim 50 acties geformuleerd in de uitvoeringsagenda die het toekomstige Stadshart snel van een nieuwe impuls moeten voorzien dat nu te veel wordt gebruikt als boodschappencentrum.


Het rapport heeft gelukkig direct geleid tot maatregelen bij het stadsbestuur, die anderhalf jaar terug ook al werden besproken, maar waar de tijd politiek gezien nog niet rijp voor was met de gemeenteraadsverkiezingen voor de deur. Het college belooft nu tachtig mille uit te trekken om initiatieven op het gebied van cultuur, marketing en promotie, bewoners en vergroening te stimuleren en te promoten. Onbekend is of de sanering en de aanleg van het nieuwe Nelson Mandelapark op de plek van de oude Waaggarage aan de rand van het centrum daar ook onder valt.


Ook wordt in overleg met ondernemersvereniging van het stadscentrum gestart met het reactiveren van de Bedrijven Investeringszone Stadshart (BIZ). De retail-concentraties buiten het Stadshart worden bevroren. Daarnaast wil Lelystad meedoen met een landelijke pilot over ‘regelluwe zones binnenstad’. Met de eigenaren en marktpartijen wordt tevens het experiment van een tariefvrije parkeerperiode van 30 minuten uitgewerkt.


Met de aanstelling van Jeroen Wichers tot de eerste centrummanager van Lelystad laten ondernemers, gemeente en eigenaren eindelijk zien dat ze gezamenlijk de verantwoording dragen om het negatieve sentiment over het Stadshart te kantelen en de weg omhoog in te slaan. Alle partijen tekenen op korte termijn een convenant waarin zij de wederzijdse wens en intentie tot een gestructureerde en intensievere samenwerking onderschrijven. Dat zorgt voor commitment.


Er lijkt geen substantieel geld te zijn om bijvoorbeeld de vastgoedeigenaar van het lege winkelcomplex De Waag uit te kopen en over te gaan tot sloop of herbestemming door er een woonfunctie aan te geven. Tankink zegt terecht in zijn rapport dat de woonfunctie van het stadshart moet worden versterkt. Het blijft de vraag of bovenstaande maatregelen in de huidige collegeperiode (2014-2018) leiden tot een grotere toeloop van passanten, hogere bestedingen, tevreden ondernemers en een structurele verbetering van het imago.


Ik heb ook niet de oplossing, behalve het advies om bij de Provincie de hand op te houden en als gemeente niet te veel in de faciliterende rol te vervallen en iedereen te vriend te houden. Lelystad moet impopulaire maatregelen nemen en de regie durven pakken.


Wat mij altijd opvalt, is dat de meeste steden mensen niet verder kijken dan hun eigen gemeentegrens, terwijl er zoveel valt te leren van de keuzes die anderen hebben gemaakt.


Mijn advies aan de gemeente Lelystad zou zijn om zich eens goed te verdiepen in het dossier Den Helder, waar factoren als leegstand, vergrijzing en lage koopkracht onder de bevoking een rol spelen. Ja, Den Helder heeft nóg een V&D, maar die vertrekt op termijn. Lelystad heeft Bataviastad waar jaarlijks 2,3 miljoenen mensen naar toe rijden om te funshoppen. En Den Helder heeft Texel, waar jaarlijks 1 miljoen Nederlanders naar toe gaan om te ontspannen. Lelystad heeft genoeg water en Den Helder kust de zee.


Sinds 2006 is gebiedsontwikkelaar Zeestad CV met geld van de gemeente en de provincie aan het werk in het stadshart van Den Helder. Het winkelaanbod in het bestaande centrum wordt gesaneerd en vastgoed wordt vernieuwd. In nauwe samenwerking met een ondernemende woningbouwvereniging, die van het ministerie een uitzonderingspositie geniet, wordt wonen in de binnenstad uitgebreid en aantrekkelijker gemaakt. Tegelijkertijd wordt het centrum groter op de aanpalende Rijkswerf Willemsoord. Hier komen geen winkels, maar theater, bioscoop, vertier en avondhoreca. Er is een duidelijke visie, geld voor revitalisatie en een regisseur.
Nog belangrijker is dat de gemeenteraad, ondernemers, eigenaren en het college ondanks alle meningsverschillen langzamerhand beginnen te erkennen dat Den Helder aantrekkelijker wordt om te wonen en te verblijven. De opening van het nieuwe theater De Kampanje op Willemsoord lijkt te zorgen voor een omslag in de perceptie. Lelystad centrum heeft sinds enkele jaren het spectaculaire Agora Theater. De komst van dit opvallende oranje gebouw achter de doodskist van De Waag heeft niet voor de omslag gezorgd en de gemeente moet bijspringen om het begrotingstekort op te lossen.


Alles hangt nou eenmaal met alles samen.

 

LR-Rupert-02Rupert Parker Brady

Retail Visie Platform en Jurylid verkiezing Beste Binnenstad van Nederland 2015 – 2017

 

 

 

 

 

 

 

 



Reageren